Meer bonafide werk en meer inkomsten, door strenge controles op belasting en premie afdrachten en illegaliteit

De werkeloosheid is weer stijgende, en de overheidsinkomsten valen tegen. Wat de AAV betreft, kan strengere controles of belasting en premie afdrachten en op illegaliteit, bijdragen tot het structureel mitigeren van deze problemen.

De Curaçaose overheid loopt jaarlijks vele miljoenen guldens mis door gebrek aan controle van (illegale) aannemers op projecten op ons eiland. De overheid zou 20 tot 30 miljoen gulden per jaar meer inkomsten kunnen ontvangen aan belastingen en sociale premies als er een einde komt aan de praktijken van vele ‘aannemers’ die projecten uitvoeren, maar geen loonbelasting en premies sociale verzekering afdragen, of met illegale arbeiders werken. De overheid heeft die inkomsten hard nodig om onder meer de vele sociaal-economische problemen en de armoede op ons eiland te lijf te gaan.

Het bedrag van meer dan 20 miljoen gulden aan gemiste inkomsten is afgeleid van het bedrag wat de bonafide aannemers jaarlijks gezamenlijk afdragen, in relatie tot het aantal projecten wat door anderen wordt uitgevoerd en waarover (in veel gevallen) geen belasting wordt betaald (ruim 50 procent). De instanties die de controles kunnen uitvoeren (SVB, Immigratie, Belastinginspectie en BAB) zijn weliswaar actief, maar hebben onvoldoende mankracht om alle projecten te bezoeken en te controleren. De AAV dringt er op aan dat de controles worden geïntensiveerd.

Oneerlijke concurrentie en bonafide banenverleis

Er zijn verschillende misstanden bij bouwprojecten. De misstanden lopen uiteen van bedrijven die werken uitvoeren, maar helemaal geen aannemer zijn, tot aannemers die werken met illegalen, of die gewoon geen afdrachten doen. Ook het fenomeen ‘eenmanszaken’ steekt in de aannemerij enorm de kop op. Een groep werklieden werkt op een project, maar ieder als eenmanszaak (of soms zelfs als zogenaamde ‘vriendendienst’), waardoor de controle op afdrachten heel moeilijk is. Want dan zou er consistent dagen achtereen controle van al die eenmanszaken op het project moeten plaatsvinden, maar daarvoor is er geen mankracht.

De negatieve gevolgen van deze gang van zaken zijn tweeledig: 1) de overheid loopt veel inkomsten mis, en 2) de bonafide aannemers kunnen de oneerlijke concurrentie niet bolwerken, waardoor er continu banen op het spel staan. Omdat er structureel onvoldoende werk is, moeten arbeiders naar huis. De opdrachten gaan steeds vaker naar de ‘goedkopere’ maar illegaal opererende aannemers. De aannemers die zich niet aan de regels houden kunnen namelijk prijzen aanbieden die 20 of soms 30 procent lager liggen dan de normale aanneemsom, omdat ze de belastingen en premies niet meerekenen. Daar is niet op een legale manier tegenop te concurreren. Ook zijn er bedrijven die structureel met illegalen werken die voor veel lagere kosten werken dan lokale arbeidskrachten. De bij de AAV aangesloten aannemers bieden hun werknemers salarissen aan tegen CAO-voorwaarden en worden strikt gecontroleerd op het doen van afdrachten.

De AAV vindt het schandalig dat de genoemde misstanden op zo’n ruime schaal kunnen gebeuren, en ziet met lede ogen aan dat steeds meer projecten worden uitgevoerd achter hoge afzettingen om de veelal illegale activiteiten aan het oog te onttrekken.

Opdrachtgever verantwoordelijk maken

Een van de manieren om de controle op projecten te vergemakkelijken is om de opdrachtgever ervoor verantwoordelijk te maken dat hij met bonafide bedrijven werkt. Degene die de opdracht verstrekt, kan bij wet verplicht worden om te controleren of de bedrijven hun afdrachten doen. Ze moeten daarvan dan eenvoudigweg een bewijs overleggen.

De huidige Wet Ketenaansprakelijkheid stelt de hoofdaannemer verantwoordelijk en aansprakelijk, maar dat werkt slechts gedeeltelijk goed. Projecten die namelijk volledig illegaal worden aanbesteed, en dat is een groeiend aantal op Curaçao, vallen dan compleet buiten iedere vorm van controle, en zowel de opdrachtgever, als de ‘aannemers’ blijven buiten schot.