Persbericht: Curacao kan beter af zijn met PPS

Persbericht: Curacao kan beter af zijn met PPS
“Curacao kan economisch en maatschappelijk veel beter af zijn met toepassing op grotere schaal van publieke-private-samenwerking (PPS)”

 De invoering van het maatregelen pakket van de regering, moest ook gepaard gaan met de implementaie van een economische stimuleringspakket. Een pakket van overheidsprojecten die de effecten van de maatregelen zou moeten mitigeren. De combinatie hiervan zou in een best-case scenario een -2.2% negatieve groei voor 2013 met zich meebrengen. Ondertussen zijn veel maatregelen ingevoerd, maar de stimuleringspakket helaas (nog) niet. Het hoeft dan ook geen betoog dat de negatieve groei anders zal uitpakken en wel groter zal zijn (ceteris paribus). Daar naast staan toenemende zorgen over de sinds 2009 weer oplopende werkloosheid. Voor de invoering van de maatregelen telde ons land ruwweg zo’n 6000 werklozen. Met de negatieve groei van -2.2% zou er nog zo’n 1500 man hun baan verliezen. Dus dat komt uit op zo’n 7500 mensen die zonder werk zullen zitten. Daar wordt je uiteraard niet vrolijk van.

De meest voor de hand liggen methoden om een tekort terug te dringen, zijn bezuinigingen op de overheidsuitgaven en belastingverhogingen, of een combinatie van beide maatregelen. In het algemeen geldt dat bezuinigingen op de lange termijn beter uitpakken dan lastenverzwaringen. Maar de beste methode is het realiseren van extra economische groei; daardoor nemen inkomsten voor de schatkist toe. Dat kun je vooral bereiken met uitgaven die op korte termijn de vraag stimuleren zodat het geld weer gaat rollen en de economie op gang komt en die eveneens op langere termijn de structuur van de economie versterken. Dan is sprake van een tweesnijdend zwaard. Bovendien zullen door de groei van het BBP en inflatie de overheidsschuld als percentage van BBP vanzelf afnemen (het ‘noemer-effect’) en neemt ook de werkgelegenheid toe.

Magere groei

De verwachtingen over economische groei in ons land zijn somber. Kijken we naar de periode van de laatste 2 decenia, dan is sprake van een gemiddelde groei rond de 0.6 procent. Corrigeren we deze cijfer met de tekorten en samenwerkingsmiddelen , dan durf ik te zeggen dat de structurele groei eerder in de buurt van 0 percent komt te liggen. Een regering die dit lage groeicijfer zou willen opkrikken, heeft daarvoor maar beperkte mogelijkheden. Daarbij gaat het, behalve op lange termijn meer mensen langer aan het werk te krijgen, vooral om maatregelen om de consumptie van burgers te bevorderen, bijvoorbeeld door lagere lasten, extra overheidsuitgaven om bijvoorbeeld de bouwsector aan te jagen en lastenverlichting voor het bedrijfsleven waardoor bedrijfsinvesteringen bevorderd worden.

Maar ook dit laatste zal op korte termijn verdomt moeilijk zijn, gezien dat de burger recentelijk meer premie en belasting moet betalen; heeft geen zicht of dit wel alles is of dat hij straks toch nog met nieuwe maatregelen zal worden geconfronteerd; inflatie speelt een rol; en het belangrijkste: geen zicht op werkzekerheid. Afterall, bijna al onze belangrijkste economische pijlers hebben een concurrentieprobleem.

Investeringen zijn afhankelijk van winstprognoses. Met de recente premie en belasting verhogingen (en straks mischien ook nog de verplichte pensioen regeling), zijn de productiefactoren, met name arbeid, duurder geworden. En als daarbij ook geen zicht en zekerheid is voor wat betreft de te verwachten ondernemingsklimaat, is het moeilijk zaken doen. En daardoor ook moeilijk investeren.

Dus zal het ons niet moeten verwonderen dat onder deze omstandigheden de kans groot is dat macro gezien, het vertrouwen onder de burgers en het bedrijfsleven voorlopig op een laag pitje zal blijven. En daardoor een impuls van de private sector heel moeilijk zal blijken.

 

Buiten de begroting groei aanjagen

Gezien de realiteit, is dan de vraag: Welke opties heeft de regering om het land nog aan de praat te houden ? Vanwege onze precaire overheidsfinanciën zal er voorlopig in ieder geval weinig financiele beleidsruimte aanwezig zijn om de economie met dergelijke groei-impulsen aan te jagen. Het zal lastig zijn eenmalige grote investeringen te absorberen.

Niettemin laat de economische geschiedenis elders zien dat er ook buiten de begroting om een methode is om een vastgelopen economie weer vlot te trekken. Dat kan door extra investeringen in onze infrastructuur; die is verouderd en werkt remmend op economische groei. Investeringen in wegen en straatmeubulair, het rioolering/afwatering/dammen netwerk, waterzuiveringsinstallaties, openbare verlichting, openbare parken-pleinen-plantsoenen, openbare stranden-havens-kades, wijkinfrastruktuur en sociale woningbouw, openbare sport en ontspannings faciliteiten, scholen/onderwijs infra, gevangenis/detentie infra, etc, etc. Zo’n pakket dat in samenwerking met het bedrijfsleven (publiek private samenwerking, PPS) uitgevoerd moet worden, kan best gefinancierd worden door institutionele beleggers mits er een acceptable rendement en garanties daar tegenover staat. Niet alleen zou dit interessant zijn voor de institutionele beleggers gezien de weinige alternatieven om een acceptabel rendement elders te behalen, maar ook gezien het maatschappelijk belang van een grote inhaalslag. Voordeel voor de overheid is dat er geen sprake zal zijn van grote incidentele uitgaven aan de voorkant (dat neemt de institutionele beleggers voor hun rekening) maar van constante lage kosten uitgesmeert over een lange periode. Dit geeft de overheid meer duidelijkheid en zicht op de begroting waarbij tegelijkertijd risico’s tot een minimum kunnen worden beperkt. Het is belangrijk dat bij dergelijke PPS constructies het bedrijfsleven niet

alleen nodig is voor de financiering, maar ook voor de know-how die binnen de overheid in onvoldoende mate aanwezig is.

Hiermee kan de economische groei worden aangejaagd. Die groei is weer goed voor de schatkist en maakt het gemakkelijker om op termijn meer ruimte op de begroting te scheppen om hiermee de lastendruk te verlagen. Naar mate deze lastendruk daalt en de productiviteit stijgt, is er een reele kans dat de vraag uit de private sector weer aantrekt. We hoeven ons dan ook geen zorgen te maken. Curacao verbetert hierdoor op termijn haar concurrentiepositie , en kan tegelijk scoren met goed renderende investeringen waarmee de groei wordt aangejaagd; daarbij wordt gebruik gemaakt van innovatieve public-private partnerships.

M. Willem

Directeur AAV

Tel 5130707